Ofislərarası müqavilələr
“Bürolar arasında vahid razılaşma”
“Bürolar arasında Standart Müqavilə” “Yaşıl Kart” sisteminin uğurlu fəaliyyətinin əsasını təşkil edir. O, İdarələr arasında münasibətləri tənzimləyən əsas meyarları və əsas qaydaları müəyyən edir. Bir ölkənin Yaşıl Kartının Avropa İqtisadi Zonası (EEA) ölkələrindən ən azı birində etibarlı olması üçün müvafiq ölkənin Milli Ofisi bütün AEA Yaşıl Kart Ofisləri ilə Model Sazişlər bağlamalıdır. İkitərəfli Standart Sazişi imzalamaqla Ofislər qarşılıqlı öhdəliklər götürürlər, lakin Standart Müqaviləni şərh etmək və vaxtaşırı ona düzəlişlər etmək müstəsna hüququna yalnız Londondakı Ofislər Şurası malikdir.
Bütün Bürolardan ibarət Bürolar Şurası, Avtomobil Nəqliyyatı üzrə Əsas İşçi Qrupu ilə birlikdə, üzv büroların Cenevrə Tövsiyələrinə tam uyğun fəaliyyət göstərməsini təmin edərək, Yaşıl Kart sisteminin idarə edilməsinə və fəaliyyətinə cavabdehdir.
Standart müqavilədə “Yaşıl Kart”ın paylanması və etibarlılıq müddəti, habelə iddianın tənzimlənməsi və ödənilməsi ilə bağlı müddəalar öz əksini tapıb. Müqavilə Təşkilat Bürosunun (Yol-nəqliyyat hadisəsinin baş verdiyi ölkədə yerləşən Büronun və/və ya bu Büronun üzvü (bundan sonra – YND)) və Ödəniş Bürosunun (Büronun və/və ya “Yaşıl Kart”ı vermiş bu Büro üzvünün və Təşkilat Bürosunun öhdəliklərinin yerinə yetirilməsi üçün cavabdeh olan) vəzifə və vəzifələrini müəyyən edir. Standart Müqaviləyə əsasən, Hesablaşma Ofisi öz ölkəsində bu müqavilənin şərtlərinə və öz ölkəsinin milli qanunvericiliyinə və məsuliyyət limitlərinə uyğun olaraq iddianın tənzimlənməsi və ödənilməsi üçün məsuliyyət daşıyır. Standart müqavilə müəyyən meyarları nəzərdə tutur ki, Hesablaşma Ofisi iddianın ödənilməsi üçün müraciət edə və reqs ala bilsin. “Bürolar arasında Nümunəvi Müqavilə” “Yaşıl Kart” sisteminin praktiki və uğurlu fəaliyyəti üçün çox vacibdir. Bu, Yaşıl Kart sisteminə üzv olan dövlətlərdə iddiaların uğurlu icrasını təmin edir.
“Ziyarətçilərin Müdafiəsi üzrə Bürolar arasında Saziş”
“Yaşıl Kart” sisteminin tətbiq olunduğu ölkələrdən birində yol-nəqliyyat hadisəsinin qurbanı olmuş xarici nəqliyyat vasitəsi sahiblərinin, səlahiyyətli istifadəçilərin və sürücülərin mənafeyini qorumaq üçün Bürolar Şurası 1994-cü ilin may ayında “Nəqliyyat vasitələrinə daxil olan sürücülərin müdafiəsi haqqında Bürolar arasında Saziş” qəbul etmişdir. MTPL sığortası ilə əhatə olunan nəqliyyat vasitəsinin səbəb olduğu qəzaya daxil olmuş və bundan irəli gələn.
Bu müqavilədə nəzərdə tutulur ki, immiqrantın (başqa ölkədə yol-nəqliyyat hadisəsi keçirmiş) daimi yaşadığı ölkədəki Yaşıl Kart Ofisi dəstək üçün müraciət aldıqdan sonra, immiqrantla yol qəzasının baş verdiyi ölkədəki Ofis/OCTA sığortaçısı arasında vasitəçi kimi çıxış etməlidir.
İmmiqrantın daimi yaşadığı ölkədəki Ofis, müvafiq immiqrantın xahişi ilə, kömək etmək məqsədi ilə RTA-nın baş verdiyi ölkədəki Ofislə əlaqə saxlamaq məsuliyyətini öz üzərinə götürməlidir, məsələn:
- Mümkünsə, MTPL sığortaçısını müəyyənləşdirin;
- Sözügedən nəqliyyat vasitəsinin sahibini və ya səlahiyyətli istifadəçisini müəyyən etmək;
- Mümkün olduqda, xüsusi RTA ilə bağlı RTA polis hesabatlarını və ya digər müvafiq sənədləri əldə edin, həmçinin dəymiş ziyanın ödənilməsinə kömək etmək üçün digər tədbirləri həyata keçirin.
Bundan əlavə, “Daxil olmuş nəqliyyat vasitələrinin sürücülərinin mühafizəsi haqqında Bürolar arasında Müqavilə”də xidmət göstərən Büronun belə xidmətlər tələb edən Bürodan iddianın baxılmasına görə haqqı və xarici xidmətlərə görə xüsusi olaraq ödənilmiş məbləğləri geri almaq hüququ da nəzərdə tutulur. Xidməti təmin edən ofis immiqrantdan iddianın icrası və xarici xidmətlər üçün gözlənilən xərclərin ödənilməsi üçün onun fəaliyyətinin ilkin şərti olaraq tələb edə bilər.
“Milli Sığortaçılar Büroları arasında Çoxtərəfli Zəmanət Sazişi”
İlk "Milli Sığorta Büroları arasında Çoxtərəfli Zəmanət Sazişi" 1991-ci il martın 15-də imzalanmışdır. O, Yaşıl Kart sisteminə üzv olan dövlətlərin 19 ofisi tərəfindən imzalanmışdır. Müqavilə 1991 iyun 1-ci il tarixindən sonra tam qüvvəyə minib. Hazırda çoxtərəfli zəmanət müqaviləsi Yaşıl Kart sisteminə üzv dövlətlərin 23 ofisi tərəfindən imzalanmışdır: Avstriya, Belçika, Xorvatiya, Çexiya, Danimarka, Finlandiya, Fransa, Almaniya, Yunanıstan, Macarıstan, İslandiya, İrlandiya, İtaliya, Lüksemburq, Norveç, S. Sloveniya, İspaniya, İsveç, İsveçrə, Böyük Britaniya.
Müqavilə yalnız çoxtərəfli zəmanət müqaviləsini imzalamış Yaşıl Kart ofislərinə şamil edilir. Müqavilənin şərtləri çoxtərəfli zəmanət müqaviləsinin qüvvədə olduğu ərazidə avtonəqliyyat vasitəsi sahiblərinin, səlahiyyətli istifadəçilərin və yol hərəkətində iştirak edən sürücülərin etibarlı sığorta polisinin sahibi olub-olmamasından asılı olmayaraq sığortalı hesab edilməsini nəzərdə tutur.
Çoxtərəfli zəmanət müqaviləsinin mətni “Nümunəvi İdarələrarası Müqavilə”nin mətni ilə uyğunlaşdırılıb. Müqavilə Təşkilat Bürosunun (Büronun və/və ya bu Büronun RTA-nın keçirildiyi ölkədə yerləşən üzvü) və Ödəniş Bürosunun (Büronun və/və ya Təşkilat Bürosu qarşısında öhdəliklərin yerinə yetirilməsinə cavabdeh olan bu Büronun üzvü) vəzifə və vəzifələrini müəyyən edir. Çoxtərəfli zəmanət müqaviləsinə əsasən, Klirinq Mərkəzi öz ölkəsində bu müqavilənin şərtlərinə və öz ölkəsinin milli qanunvericiliyinə və məsuliyyət limitlərinə uyğun olaraq iddianın tənzimlənməsi və ödənilməsi üçün məsuliyyət daşıyır.